Banknoty i monety

Monety obiegowe

Zgodnie z art. 31-33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim prawnym środkiem płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na złote i grosze, emitowane przez Narodowy Bank Polski. Wzory i wartość nominalną banknotów oraz wzory, wartość nominalną, stop, próbę i masę monet oraz wielkość emisji znaków pieniężnych, jak również terminy wprowadzenia ich do obiegu ustala Prezes NBP w drodze zarządzenia.

Monety obiegowe emitowane przez Narodowy Bank Polski są bite w dziewięciu nominałach:

  • 1 grosz
  • 2 grosze
  • 5 groszy
  • 10 groszy
  • 20 groszy
  • 50 groszy
  • 1 złoty
  • 2 złote
  • 5 złotych

W dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie zarządzenia Prezesa NBP (M.P. z 1994 r. poz. 575) wprowadzono do obiegu dziewięć nominałów monet: 1, 2, 5, 10, 20, 50 groszy oraz 1, 2 i 5 złotych.

Na awersie monet umieszczony jest wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz oznaczenie roku emisji, który jest faktycznym rokiem bicia monety, a w otoku napis RZECZPOSPOLITA POLSKA.

Na rewersie monet umieszczona jest cyfra oznaczająca wartość nominalną monety, nazwa jednostki pieniężnej oraz ornament z liści dębu – inny dla każdego nominału.

Wprowadzone do obiegu ww. zarządzeniem monety o nominale:

  • 1, 2 i 5 gr wykonane są z mosiądzu manganowego (MM59),
  • 10, 20 i 50 gr oraz 1 zł wykonane są z miedzioniklu (MN25),
  • 2 i 5 zł wykonane są z miedzioniklu (rdzeń monety 2 zł i pierścień monety 5 zł) oraz z brązalu (rdzeń monety 5 zł i pierścień monety 2 zł).

Obrzeża ww. monet w zależności od nominału są ząbkowane (1 gr, 20 gr, 50 gr), gładkie (2 gr, 2 zł), na przemian gładkie i ząbkowane (5 gr, 10 gr, 1 zł) bądź moletowane nieregularnie (5 zł).

W dniu 3 marca 2014 r. na podstawie zarządzenia Prezesa NBP (M.P. z 2014 r. poz. 157) wprowadzono do obiegu monety powszechnego obiegu o nominałach 1, 2 i 5 gr, dla których został zaprojektowany nowy wzór awersu. W części centralnej umieszczony jest wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, poniżej orła, półkolem od lewej strony ku prawej, napis RZECZPOSPOLITA POLSKA, w otoku stylizowane pierścienie, w górnej części przecinające się, u dołu rozdzielone oznaczeniem roku emisji. Materiałem zastosowanym do produkcji tych monet jest stal powlekana mosiądzem. Wizerunki rewersów nie zostały zmienione.

W dniu 1 stycznia 2017 r. wprowadzono do obiegu, na podstawie zarządzenia Prezesa NBP, monety powszechnego obiegu, o nominałach 1, 2 i 5 gr (M.P. z 2016 r. poz. 1196). Natomiast w dniu 15 lutego 2017 r. wprowadzono do obiegu monety o nominale 10 gr (M.P. z 2016 r. poz. 1197), w dniu 23 stycznia 2017 r. monety o nominale 20 gr i 50 gr (M.P. z 2016 r. poz. 1197 i 1193) oraz w dniu 20 lutego 2017 r. monety o nominale 1 zł (M.P. z 2016 r. poz. 1193), z wizerunkiem awersu takim samym jak na monetach o nominałach 1, 2 i 5 gr wprowadzonych do obiegu w 2014 r.

W dniu 2 stycznia 2020 r. wprowadzono do obiegu, na podstawie zarządzenia Prezesa NBP (M.P. z 2019 r. poz. 1188), monety o nominałach 10 gr, 20 gr, 50 gr i 1 zł ze stali pokrytej miedzią i niklem. Wizerunek awersu i rewersu tych monet, bok, średnica oraz masa nie uległy zmianie.

Wszystkie monety wprowadzone do obiegu od 1 stycznia 1995 r. pozostają prawnym środkiem płatniczym i funkcjonują w obiegu równolegle.

Narodowy Bank Polski emituje również monety okolicznościowe upamiętniające ważne wydarzenia, postacie czy rocznice historyczne związane m.in. ze światem sztuki, kultury, nauki, przyrody czy sportu. W kwietniu 2014 r. NBP zakończył emisję monet okolicznościowych o nominale 2 zł wykonanych z Nordic Gold (CuAl5Zn5Sn1). Natomiast od maja 2014 r. NBP emituje monety okolicznościowe w standardzie obiegowym o wartości nominalnej 5 zł.

Należy pamiętać, iż wszystkie monety okolicznościowe emitowane przez NBP są prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Ich siłę nabywczą określa nominał umieszczony na awersie. Niezależnie jednak od wysokości nominału, monety te mają swoją wartość kolekcjonerską, którą określa wolny rynek numizmatyczny.

Wizerunki monet obiegowych

Obejrzyj kolekcję wszystkich monet obiegowych emitowanych przez Narodowy Bank Polski. Zapoznaj się z danymi technicznymi poszczególnych monet

Nakłady emisji

Zapoznaj się z tabelą prezentującą wysokość nakładów emisji poszczególnych monet obiegowych NBP od 1990 r.

Stopy procentowe

Referencyjna 6,75
Lombardowa 7,25
Depozytowa 6,25
Redyskontowa weksli 6,80
Dyskontowa weksli 6,85

Kursy średnie

Tabela z dnia 2022-12-09
1 EUR4,6821
1 USD4,4351
1 CHF4,7474
1 GBP5,4317
100 JPY3,2560

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
e-mail: listy@nbp.pl
ePUAP:/NBP/SkrytkaESP
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję